پوریا پرهیزکار

منو

جعبه لایتنر ابزاری برای یادگیری پایدار بر اساس منحنی فراموشی در ذهن انسان

جعبه لایتنر (Leitner’s box)، ابزاری برای افزایش قدرت یادگیری می باشد، که توسط سپاستین لایتنر(Sebastian Leitner)، محقق آلمانی در اوایل دهه ۱۹۷۰ معرفی گردید. این ابزار بر مبناء تکرار های برنامه ریزی شده طراحی شده و از تکرارهای بیهوده جلوگیری می نماید. در نتیجه سرعت انتقال مطالب از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت افزایش می یابد.

مبناء‌ علمی شکل گیری جعبه لایتنر بر اساس منحنی فراموشی (Learning curve)، است که، در سال ۱۸۸۵ توسط روانشناس آلمانی، ابینگ هاوس (Hermann Ebbinghaus)، مطرح گردید. وی از نخستین افرادی می باشد، که به صورت علمی بر روی روند فراموشی به مطالعه پرداخته و نتایج تحقیقات خود را در قالب کتابی با عنوان حافظه (Memory)، منتشر نموده است.

نظریه منحنی فراموشی ابینگ هاوس عنوان می نماید، اطلاعات غالبا پس از یادگیری به سرعت فراموش می شوند، و این موضوع تحت عواملی مانند چگونگی یادگیری اطلاعات و تناوب به کارگیری آنها می باشد، که بر روی روند فراموشی تاثیرگذار می باشند.

همچنین، روند فراموشی آنقدر ادامه دار نخواهد بود تا تمامی اطلاعات از حافظه پاک گردند، بلکه در یک مرحله خاص این روند متوقف شده و اطلاعات ذخیره شده در حافظه بلند مدت به صورت شگفت انگیزی پایدار خواهند ماند.

بنابراین، تکرار های جعبه لایتنر به گونه ای تنظیم شده است، تا با کمترین تکرار و با توجه به مراحل فراموشی بر روی منحنی، باعث انتقال مطالب از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت شوند.

جعبه لایتنر چگونه قابل استفاده می باشد؟

ساختار جعبه لایتنر از پنج بخش مجزا از یکدیگر تشکیل شده است که، ابعاد هر کدام برابر با یک، دو، چهار، هشت و پانزده می باشد. بنابراین خانه ابتدایی برابر با یک واحد، و خانه انتهای برابر با پانزده واحد است.

نحوه استفاده از این ابزار بدین گونه است که، ابتدا باید مطالبی که نیاز به یادگیری دارند، بر روی کارت های نوشته شده و در خانه یک قرار داده شوند. سپس محتوای آماده شده مطابق با روند حرکتی جعبه لایتنر به سمت خانه بعد یا قبل از خود انتقال داده شود.

حرکت کارت های نمایشی به سمت خانه بعد از خود تنها در صورتی ممکن می باشد که، ظرفیت مربوط به آن خانه تکمیل شده باشد، در غیر اینصورت تا تکمیل ظرفیت هرخانه کارت های نمایش بدون ارزیابی باقی خواهند ماند.

ظرفیت هر خانه جعبه لایتنر مطابق با ابعاد آن خانه در نظر گرفته شده است. به طوریکه خانه یک دارای ظرفیت یک و خانه پنچ دارای ظرفیت پانزده می باشد. با توجه به روند حرکتی جعبه لایتنر و در صورت پنج بار ارزیابی صحیح، مدت زمان انتقال مطالب از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت برابر با سی روز خواهد بود.

  • در روز اول، با آماده کردن تعداد کارت نمایش که شامل اطلاعات مورد نیاز است آغاز می گردد، کارت ها پس از مرور در خانه یک قرار خواهند گرفت.
  • در روز دوم، ابتدا کارت های نمایش خانه یک، مجدد مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت. چناچه پاسخ سوالات به درستی داده شود، کارت های نمایش به خانه دو منتقل می گردند، در غیر اینصورت در خانه یک باقی خواهند ماند. همچنین می توان مجدد کارت های جدیدی تهیه نمود و پس از مرور دقیق، آنها را در در خانه یک قرار داد.
  • روز سوم، نیز همانند روز دوم با ارزیابی کارت های نمایش خانه دو آغاز می شود، که در صورت صحیح بودن پاسخ به خانه دو منتقل خواهند شد و در غیر اینصورت در خانه یک باقی خواهند ماند. (برای جلوگیری از تداخل کارت های روز دوم و اول، میان آنها یک کارت بزرگ قرار داده شود ) از آنجایی که ظرفیت خانه دو برای دو دسته کارت نمایش می باشد؛ در نتیجه محتوای خانه دو تا تکمیل نشدن، بدون ارزیابی باقی خواهد ماند.
  • در روز چهارم، با توجه به اینکه ظرفیت خانه دو تکمیل شده است؛ شروع کار با ارزیابی کارت های نمایش این خانه است؛ البته فقط کارت های نمایش روز اول که در دسته ای جداگانه قرار داده شده اند. پس از ارزیابی، چنانچه پاسخ سوال به درستی داده شود؛ کارت نمایش به خانه سه منتقل می شود؛ در غیر اینصورت به خانه ابتدایی ( خانه یک ) باز خواهند گشت. در ادامه، نیز همانند روز سوم، کارت های نمایش خانه یک ارزیابی شده و در صورت صحیح بودن پاسخ به خانه دو منتقل خواهند شد؛ در غیر اینصورت در خانه یک باقی خواهند ماند. ( در شروع هر روز نیز می توان تعدادی کارت نمایش جدید تهیه نمود و پس از مرور آنها را در خانه یک قرار داد. )

در ادامه مراحل نیز همانند چهار روز ابتدای عمل می شود و تنها  نکته ای که باید به آن توجه نمود، بازگشت کارت های نمایش به خانه یک در صورت پاسخ اشتباه به سوال است. در واقع، اهمیتی ندارد که کارت های نمایش در کدام مرحله و در کدام خانه قرار دارند؛ با هر پاسخ اشتباه کارت مجدد باید از خانه ابتدای، شروع به حرکت نماید.

دسته :  مهارت های شخصی

دیدگاه ها