پوریا پرهیزکار

منو

سازمان دهی زمان روشی برای پاسخ به نیازهای نوازشی در تحلیل رفتار متقابل

سازمان دهی زمان (Structuring Time)، مبحثی است در نظریه تحلیل رفتار متقابل که بیان می دارد، هرگاه تعدادی از افراد در شرایطی قرار داشته باشند که، هیچ برنامه ای برای اوقاتشان در نظر گرفته نشده باشد، در اولین اقدام آنها به سازماندهی و ساختار بخشیدن زمان به شیوه مقبول خود خواهند پرداخت.

دکتر برن معتقد است، تحمل زمان بدون هرگونه ساختار و برنامه ریزی به راحتی صورت پذیر نبوده، در نتیجه افراد با سازماندهی آن به شیوه خود، سعی در ارضاء نیازهای نوازشی می نمایند. وی در این باره به معرفی شش روش جهت سازماندهی زمان پرداخته است.

سازمان دهی زمان برای انزوا و تنهایی

اگر چه محرومیت نوازشی، می تواند هر فردی را تا حد نابودی بکشاند، اما قرار داشتن در معرض همیشگی نوازش ها نیز می تواند عاملی جهت ایجاد عدم تعادل روانی باشد.

در نتیجه، افراد با انتخاب آگاهانه و بالغانه سهمی از زمان خود را صرف تنهایی و انزوا می نمایند، تا جدا از رسیدن به تعادل روانی، زمانی برای خویشن نوازی در نظر گرفته باشند.

آنچه در سازمان دهی زمان برای انزوا دارای اهمیت است، میزان سهم اختصاص یافته به آن می باشد. بسیاری از افراد به دلیل ترس از مواجه با خود، از تنهایی فرار کرده و عده ای دیگر چنان غرق تنهایی می باشند، که روابطشان با دیگران دچار شکاف می گردد.

فردی برای شرکت در مهمانی توسط دوست خود دعوت می شود، وی پس از ورود، متوجه می گردد که، هیچ کدام از افراد حاضر در مهمانی را نمی شناسد.

در نتیجه بدون انجام هر کاری منتظر صاحب خانه می ماند. وی در این حالت به انزوا رفته و تنها حضور فیزیکی در مهمانی دارد.

در این شرایط، ساختار زمانی دارای ماهیت انزوا می باشد و فرد با یک گفتگوی درونی شروع به خویشتن نوازی می نماید.

سازمان دهی زمان برای مراسم و مناسک

مراسم و مناسک را می توان ساده ترین و قابل پیش بینی ترین روش سازماندهی زمان برای مبادله نوازش دانست. در واقع، افراد با حضور در مراسم، به یک رابطه متقابل معمولی وارد می شوند که، روند آن از قبل برنامه ریزی شده و نیاز به اشتراک گذاری فضا و افکار شخصی نخواهد داشت.

سازمان دهی زمان برای مراسم، این امکان را فراهم می آورد که، افراد به شکلی آسان و راحت نیازهای نوازشی خود را اضاء نمایند، بدون آنکه در معرض نوازش های منفی و نامطلوب واقع شوند.

او همچنان که منتظر ورود صاحب خانه است، فردی با تعارف چای و بیان عبارت، لطفا بفرمایید، از او پذیرایی می نماید.

وی در این شرایط با برداشتن چای و بیان عبارت، متشکرم، زمان خود را به گونه ای دیگر ساختار می بخشد و به راحتی مبادله نوازش انجام می دهد.

سازمان دهی زمان برای وقت گذرانی

دکتر برن معتقد است، مهمترین تفاوت وقت گذرانی با مراسم، مشارکت فعال افراد می باشد. در واقع، محتوای وقت گذرانی مانند مراسم م مناسک بسیار مشخص و برنامه ریزی شده نبوده، و افراد با سلایق شخصی خود به سازمان دهی زمان می پردازند.

گفتگوی های سطحی و پیش پا افتاده در خصوص موضوعات مختلف، بدون انجام هرگونه فعالیت، از جمله بارزترین مشخصه های وقت گذرانی می باشد، که با هدف خوشی و تفریح صورت می پذیرد.

پس از گذشت مدتی، صاحب خانه نیز وارد فضای مهمانی می شود و به احوال پرسی با حضار می پردازد.

سپس با بیان خاطره ای از چند روز پیش، ساختار زمانی به سمت ایجاد یک فضای شاد تغییر ماهیت داده و افراد به وقت گذرانی در کنار یکدیگر می پردازند.

سازمان دهی زمان برای فعالیت ها

اریک برن، فعالیت را به معنای هر نوع همکاری هدفمند می داند، که تنها عامل تمایز میان آن با وقت گذرانی، هدایت انرژی افراد به سوی یک نتیجه عینی و مشخص می باشد.

در واقع، افراد با اختصاص سهمی از زمان خود به فعالیت ها، به تبادل نوازش می پردازند که، بخش عمده ی آنرا نوازش های مشروط به صورت منفی یا مثبت شامل می شود.

روال مهمانی با بیان خاطره و گفتگو برای مدتی ادامه می یابد، تا هنگام صرف شام فرا می رسد.

در این هنگام، چند نفر از مهمان ها که از دوستان نزدیک صاحب خانه می باشند، با هدف کمک به او وارد آشپزخانه می شوند تا در آماده سازی مقدمات شام همکاری نمایند.

در این شرایط ساختار زمانی، به صورت فعالیت تغییر ماهیت داده، و همگی به تبادل نوازش با یکدیگر می پردازند.

سازمان دهی زمان برای صمیمیت

صمیمیت از دیدگاه دکتر برن، برابر با رابطه ی نزدیک با داشتن شرایط تبادل مستقیم و آزادانه نوازش می باشد، که در آن هیچگونه دیواری میان طرفین وجود ندارد.

مطمئنا، صمیمیت می تواند عمیق ترین و ماندنی ترین نوازش های مثبت و از سوی دیگر دردناک ترین و ماندگارترین نوازش های منفی را به همراه داشته باشد، بدان دلیل که فضای برای تبادل خواسته های اصیل افراد فراهم می سازد.

همچنین، صمیمت را می توان کم خطرترین و غیر قابل پیش بینی ترین روش سازماندهی زمانی دانست، چرا که فاقد هرگونه برنامه ریزی از پیش تعیین شده می باشد، که معمولا حفظ چنین شرایطی کار چندان ساده ی نخواهد بود.

پس از صرف شام، صاحب خانه به سمت یکی از مهمان ها می رود که مدتی از حال او بی خبر بوده است.

سپس، با گذاشتن دست خود بر روی شانه او و بیان عبارت بسیار دلتنگ بوده است، وارد گفتگوی صمیمانه با همدیگر می شوند.

در این شرایط ساختار زمانی میان آن دو به فضای کاملا صمیمانه تبدیل می شود که، در آن مبادله نوازش های مثبت صورت می پذیرد.

سازمان دهی زمان برای بازی های روانی

بازی های روانی از جمله مباحث مهم در نظریه تحلیل رفتار متقابل می باشد، که به دلیل گسترده گی دامنه موضوعات آن، دکتر برن در کتابی با عنوان بازی های روانی به تفصیل به بررسی آن پرداخته است.

اما در تعریفی کوتاه می توان اینگونه عنوان نمود که، بازی های زنجیره ای از رفتار های متقابل می باشند که با هدف مشخص و قابل پیش بینی و معمولا متفاوت با شکل ظاهری آنها صورت می پذیرد.

مراحل اجرای یک بازی روانی معمولا بدین صورت شکل می گیرد، که ابتدا نوازش های به صورت مثبت و منفی میان طرفین مبادله می شود، اما در انتها طرفین درگیر در رابطه نوازش های منفی بسیاری جمع نموده اند.

در سمت دیگر مهمانی، دو نفر وارد گفتگوی در خصوص شرایط کاری خود شده اند.

فرد الف، پس از گله مندی از شرایط موجود، به فرد ب می گوید، که بیکاری باعث افسردگی در او شده است.

فرد ب، عنوان می کند که، چرا نمی رود به دفاتر کاریابی تا شغل مناسبی پیدا نماید.

فرد الف، با بیان عبارت، آره اما، دلیل دیگری برای بیکاری خود عنوان می نماید.

روند گفتگو میان آن دو برای مدتی با ارائه پیشنهاد از طرف فرد ب و پاسخ آره اما، از طرف فرد الف ادامه می یابد.

تا سرانجام هر دو با دریافت حجم زیادی نوازش منفی تصمیم به ترک بازی آره، اما (Yes, But Game) می گیرند.

دسته :  مهارت های شخصی

دیدگاه ها