پوریا پرهیزکار

منو

سیستم انرژی بدن در زمان فعالیت های جسمانی

سیستم انرژی بدن با توجه به شدت و سرعت فعالیت های جسمانی نیاز خود برای تامین انرژی را از منابع مختلفی برآورده می سازد. در انجام فعالیت های که نیاز به شدت و سرعت زیادی دارند، در ۱ تا ۴ ثانیه ابتدای تامین انرژی به وسیله مولکول های آدنوزین تری فسفات (Adenosine Triphosphate) صورت می گیرد. اگر مدت انجام فعالیت بین ۴ تا ۱۰ ثانیه طول بکشد، تامین انرژی بوسیله مولکول های کراتین فسفات (Creatine Phosphate) انجام می شود. مولکول های کراتین فسفات در واقع مقادیر اضافی آدنوزین تری فسفات در عضلات می باشند که بدین شکل ذخیره شده اند.

اگر مدت زمان انجام فعالیت جسمانی با شدت و سرعت زیاد، بین ۱۰ ثانیه تا ۲ دقیقه باشد، سیستم انرژی بدن بوسیله منابع گلیکوژن ذخیره شده در عضلات و کبد تامین می شود. در این حالت به علت شدت و سرعت زیاد فعالیت، اکسیژن امکان حضور در فرایند تولید انرژی را ندارد، در نتیجه همراه تولید آدنوزین تری فسفات برای تامین انرژی، مقداری اسید لاکتیک نیز تولید می شود، که حجم زیاد آن باعث احساس ناتوانی و خستگی زود تر از موئد در عضلات خواهد شد. چنانچه اسید لاکتیک تولید شده بیشتر از سرعت رفع آن باشد، نتیجه اسیدی شدن محیط عضلات می باشد که همراه با احساس سوزش بوده و اگر شدت آن بیش از حد باشد بر روی سیستم عصبی مرکزی نیز تاثیر گذاشته که همراه با احساس تهوع و گیجی می باشد.

حال اگر فعالیت جسمانی دارای شدت و سرعت کمی بوده و به مدت نسبتا طولانی انجام شود، مانند فعالیت های کوهپیمایی و یا دویدن، سیستم انرژی بدن که از منابع گلیکوژن عضلات و کبد برای تامین انرژی استفاده می نماید، در این حالت به علت شدت کم و مدت طولانی، حضور اکسیژن نیز در فرآیند تامین انرژی فراهم می باشد و دیگر اسید لاکتیک ترشح نمی شود. اگر این فعالیت بیش از  ۳۰ دقیقه به طول بیانجامد ذخایر چربی بدن نیز برای تامین انرژی مورد استفاده قرار خواهند گرفت که در این حالت بدن وارد فاز چربی سوزی خواهد شد. انجام چنین فعالیتی اگر بیش از ۳ ساعت زمان ببرد، منبع بعدی که برای تامین انرژی مورد استفاده واقع می شود، پروتین موجود در عضلات است که نتیجه آن از بین رفتن بافت عضلانی خواند بود. در کل سیستم انرژی بدن را را می توان شامل سه مرحله کلی زیر دانست:

سیستم فسفاژن: تامین انرژی با آندوزین تری فسفات و کراتین فسفات
غیر هوازی
 سیستم انرژی بدنسیستم اسید لاکتیک: تامین انرژی با گلیکوژن
هوازیتامین انرژی با گلیکوژن و چربی و پروتین

نقش سیستم انرژی بدن در تمرینات غیر هوازی و هوازی

مبناء تقسیم بندی تمرینات به دو دسته هوازی و غیر هوازی مدت زمان اجرای تمرین به همراه تعداد ضربان قلب در دقیقه می باشد. در تمرینات غیر هوازی، مدت زمان اجرا کمتر از ۲ دقیقه بوده و تعداد ضربان قلب بیش از ۷۰% حداکثر ضربان قلب می باشد. ( یک روش برای بدست آوردن مقدار حداکثر ضربان قلب در هر فرد، کم کردن سن از عدد ۲۲۰ می باشد.) خستگی حاصل از تمرینات غیر هوازی به واسطه افزایش میزان اسید لاکتیک، تعداد تنفس و تعداد ضربان قلب می باشد.

در تمرینات هوازی مدت زمان اجرای فعالیت بیش از ۲ دقیقه بوده و مقدار ضربان قلب در هنگام فعالیت جسمانی کمتر از ۷۰% حداکثر ضربان قلب می باشد. خستگی حاصل از تمرینات هوازی به واسطه کاهش میزان قند خون، آب بدن و املاح معدنی می باشد. تمرینات هوازی را می توان به دو دسته زیر تقسیم نمود:

  • تمرینات هوازی تداومی که در آن فرد بدون استراحت به تمرین می پردازد. به عنوان مثال به مدت ۳۰ دقیقه بدون استراحت پیوسته شروع به دویدن می نماید.
  • تمرینات هوازی تناوبی که در آن فرد مابین تمرین خود، زمانی را برای استراحت نیز در نظر می گیرد. به عنوان مثال فرد به مدت ۱۰ دقیقه شروع به دویدن نموده و پس از آن به مدت ۱۰ دقیقه استراحت می کند و مجدد همین روال را ادامه می دهد.

روشی ساده برای تشخیص نوع تمرینات بر مبناء هوازی و غیر هوازی، صحبت کردن در زمان تمرین می باشد. اگر تمرین از نوع هوازی باشد، فرد به راحتی می تواند صحبت کند و اگر تمرین از نوع غیر هوازی باشد، فرد نمی تواند به خوبی صحبت نموده و شروع به نفس نفس زدن می نماید.

دسته :  مهارت های جسمانی

برچسب :  

دیدگاه ها