پوریا پرهیزکار

منو

شاخص چاقی شکمی چیست و به چه طریق قابل اندازه گیری و محاسبه می باشد

شاخص چاقی شکمی یا نسبت دور کمر به دور باسن (Waist–Hip Ratio)، که به اختصار WHR گفته می شود، در حقیقت معیاری برای بیان نحوه توزیع چربی در بدن است؛ چرا که جدا از میزان کل چربی بدن، نحوه توزیع آن در نواحی مختلف نیز از اهمیت بسیاری برخوردار می باشد.

طبق تعریف، چاقی را برابر با افزایش بیش از حد بافت چربی در بدن می دانند، که با توجه به نوع تجمع بافت چربی، به انواع گوناگونی قابل تقسیم بندی می باشد.

مبنای این تقسیم بندی، جدا از نوع شکل ظاهری، از اهمیت میزان خطرات خاص برای سلامتی بدن، نیز برخوردار می باشد. بنابراین، دو الگوی توزیع چربی آندروئید (Android)، یا سیبی شکل و ژنوئید (Gynoid)، یا گلابی شکل در نظر گرفته شده است.

نوع سیبی شکل را حالتی می دانند، که میزان دور کمر بیش از دور باسن است. این نوع از چاقی بیشتر در افرادی مشاهده می گردد، که میزان هورمون های مردانه در بدن آنها غالب می باشد، بنابراین میزان شایع بودن آن در مردان بیش از زنان است.

در نوع گلابی شکل، که قسمت پایینی بدن چاق تر می باشد، میزان دور باسن بیش از دور کمر است. این نوع از چاقی بیشتر در افرادی دیده می شود، که میزان هورمون های زنانه در بدن آنها غالب است، در نتیجه میزان شیوع آن در زنان بیش از مردان است.

با توجه به اهمیت موضوع سلامتی، تحقیقات بسیاری در این خصوص صورت گرفته است، و نتایج حاصل بیانگر این موضوع می باشد، که میزان خطر چاقی سیبی شکل برای سلامت عمومی بدن، به مراتب بیش از چاقی گلابی شکل می باشد.

دلیل این موضوع نحوه تجمع چربی در قسمت احشایی و داخلی شکم می باشد، که این نوع از چربی ها بر خلاف چربی های زیر پوستی، باعث انتقال اسید های چرب آزاد به داخل جریان خون می شوند، که نتیجه آن تشکیل رسوب چربی در دیواره عروقی و افزایش میزان ریسک گرفتگی عروق قلبی و سکته قلبی می باشد.

شاخص چاقی شکمی چگونه محاسبه می گردد

با توجه به قرار داد مطرح شده از طرف سازمان سلامت جهانی (WHO)، برای محاسبه شاخص چاقی شکمی، می بایست در حالت طبیعی و بدون هرگونه انقباظ در ناحیه شکم، سطح ناف در دور کمر اندازه گرفته شود، و در پهن ترین قسمت باسن که معمولا شامل برجستگی های استخوان لگنی می باشد، دور باسن نیز اندازه گیری شود.

سپس عدد بدست آمده از دور کمر بر عدد دور باسن تقسیم شود. نتیجه بدست آمده با توجه به معیارهای جدول زیر می تواند، بیانگر میزان شاخص چاقی شکمی و پرخط و یا کم خط بودن نوع آن باشد.

شاخص برای مردانشاخص برای زنان
ناحیه کم خطر۰٫۹۴ یا کمتر۰٫۸ یا کمتر
ناحیه خطر متوسطمیان ۰٫۹۵ تا ۰٫۹۹میان ۰٫۸۱ تا ۰٫۸۹
ناحیه پر خطر۱ یا بیشتر۰٫۹ یا بیشتر

آشنایی با برخی از علل چاقی

افزایش وزن و چاقی اصولا از عدم تعادل میان مقدار کالری دریافتی و مصرفی ایجاد می گردد، که نتیجه آن ذخیره انرژی بیش از حد نیاز به صورت بافت چربی در بدن می باشد.

از جمله مهمترین عواملی که باعث ایجاد این عدم تعادل می شود، می توان به موارد زیر اشاره نمود. شاخص چاقی شکمی

  • ژنتیک، از جمله عوامل مهمی است که با توجه به داشتن پدر یا مادر چاق می تواند، باعث چاقی فرزندان نیز شود.
  • سن، نیز هرچه افزایش می یابد، میزان سوخت و ساز بدن کاهش می یابد، که در نهایت منجر به چاقی می گردد.
  • جنسیت، نیز در میزان چاقی نقش مهمی ایفا می نماید. خانم ها با توجه به میزان کمتر عضلات، کالری کمتری مصرف نموده و احتمال چاقی در آنها بیشتر می باشد.
  • زایمان، و دوران بارداری از جمله مهمترین عوامل چاقی در زنان می باشد، مصرف کالری بیشتر در این دوران به صورت عادت در آمده و اگر پس از زایمان میزان آن کاهش نیابد منجر به چاقی می شود.
  • فعالیت ورزشی، می تواند نفش مهمی در میزان کالری مصرفی بدن داشته باشد، که در صورت عدم انجام فعالیت جسمانی نتیجه آن منجر به چاقی می شود.
  • مشکلات روحی، در برخی افراد باعث پرخوری عصبی می شود، که مازاد انرژی دریافتی به صورت چربی در بدن ذخیر شده و باعث چاقی می گردد.
  • دریافت کالری بیش از حد، و خوردن غذاهای چرب و پر کالری از جمله دیگر عوامل اصلی چاقی می باشد.
  • سبک زندگی، نداشتن نظم درست در میزان خواب و زمان خوردن غذا، نیز می تواند باعث به هم ریختگی در میزان ترشح هورمون های اشتها و ایجاد چاقی گردد.

دسته :  مهارت های جسمانی

دیدگاه ها