پوریا پرهیزکار

منو

مدیریت تعارض و سبک های آن

تعارض (Conflict) امری اجتناب ناپذیر و طبیعی در زندگی روزمره همه افراد می باشد که بشر در تمامی ادوار تاریخ با آن روبرو بوده است و در اکثر مواقع به دلیل عدم مدیریت صحیح، تبدیل به جنگ و ستیز شده است. تعارض زمانی میان دو یا چند نفر رخ می دهد که دارای اهداف، ارزش ها و عقاید مخالف با یکدیگر باشند. احساس عصبانیت، رنج و ترس همیشه همراه با تعارض در افراد ایجاد می شود، اما به طور کلی همیشه تعارض امری منفی تلقی نمی شود. اگر  تعارض در جهت مقاصد فردی مورد استفاده قرار بگیرد، امری مضر است در حالیکه اگر به درستی مدیریت شود و در جهت مقاصد کلیه افراد و خلق استعدادها مورد استفاده واقع شود می تواند تاثیرات مثبتی از خود به جای بگذارد. اهمیت مدیریت تعارض در حدی می باشد که موسسه  آلند ایسلند پیس، مطرح می کند: دانش اینکه چگونه تعارضات خود را مدیریت کنید به اندازه اینکه بدانید چگونه بخوانید، بنویسید و صحبت کنید مهم می باشد.

حال با توجه به تعریف ارائه شده از تعارض، و بیان این مطلب که اگر تعارض به روشی صحیح مدیریت شود می تواند سازنده باشد، باید به این نکته نیز اشاره نمود که ایجاد تعارض می تواند در پنج سطح مختلف روی دهد که آگاهی از این سطوح در مدیریت صحیح آن بسیار موثر می باشد. پنج سطح ایجاد تعارض عبارتند از:

  • سطح دورن فردی: این نوع از تعارض در درون فرد رخ می دهد و زمانی ایجاد می شود که فرد در جهت رسیدن به هدف خود با مانعی روبرو می شود.
  • سطح بین فردی: این نوع از تعارض میان دو یا چند نفر رخ می دهد که دارای ارزش ها، آرزوها و دیدگاه های متفاوتی هستند.
  • سطح درون گروهی: این نوع از تعارض میان برخی یا تمام اعضاء گروه رخ می دهد که در صورت مدیریت صحیح آن، می تواند بر اثربخشی گروه تاثیر گذار باشد.
  • سطح بین گروهی: این نوع از تعارض میان گروه های مختلف رخ می دهد و زمانی شاهد آن هستیم که هر گروه سعی در بیان برتر بودن خود نسبت به دیگری دارد.
  • سطح درون سازمانی: این نوع از تعارض میان بخش ها و یا کارکنان سطوح مختلف درون یک سازمان رخ می دهد و زمانی ایجاد می شود که هر بخش بدون توجه به اهداف بقیه بخش ها در صدد تحقق اهداف خود می باشد.

سبک های مدیریت تعارض

مدیریت تعارض به عمل شناسایی و اداره تعارض با یک شیوه معقول و کارا گفته می شود که شرایط را به سمت تعادل سوق دهد. در کل پنج روش پاسخگویی در شرایط تعارض وجود دارد که تحت عنوان سبک های مدیریت تعارض شناخته می شود و معمولا در هر فرد یک سبک نسبت به بقیه سبک ها قالب است. ذکر این نکته ضروری است که هیچ سبکی بر دیگری برتری ذاتی ندارد بلکه با توجه به شرایط متفاوت افراد باید بتوانند از بهترین سبک متناسب با آن شرایط بهره ببرند، که این مطلب نکته مهم در مدیریت تعارض می باشد. به گفته آبراهام مازلو: اگر تنها ابزاری که در دست دارید یک چکش باشد، گرایش خواهید داشت، هر مشکلی را به عنوان یک میخ ببینید. پس لزوم بهره بردن از سبک های متفاوت باعث می شود تا شرایط تعارض به نحوه مناسب تری مدیریت شود.

سبک های مدیریت تعارض

سبک رقابت (Competing): در این سبک فرد به دنبال رسیدن به اهداف و خواسته های شخصی خود می باشد و هیچ توجهی به دیگران ندارد. ویژگی این سبک قدرت مدار و غیر مشارکت جویانه می باشد. فرد از هرگونه قدرتی که به نظر برسد برای رسیدن به اهداف خود استفاده می کند. از نمونه های رفتاری این سبک می توان به تهدید و سایر روشهای استبدادی که برای کنترل تعارض می باشد اشاره نمود. سبک رقابتی در شرایطی پیشنهاد می شود که، در درجه نخست بقیه سبک ها غیر موثر واقع شوند و در درجه بعد نیاز به اقدامی فوری و قاطعیت در عمل باشد.

سبک سازش (Accommodating): این سبک نقطه مقابل سبک رقابت است. در این سبک فرد از اهداف خویش برای تحقق اهداف دیگران صرف نظر می کند. ویژگی مهم این سبک از خودگذشتگی و مشارکت جویانه می باشد. این سبک زمانی پیشنهاد می شود که فرد می داند در رقابت برنده نمی شود و یا ثبات دارای اهمیت بیشتری می باشد.

سبک اجتناب (Avoiding): در این سبک فرد نه اهداف خود را دنبال می کند و نه در جهت تحقق اهداف دیگران اقدامی انجام می دهد، بلکه بیشتر به دنبال کناره گیری از موقعیت تعارض و خود داری از درگیر شدن با مسئله می باشد. سبک اجتناب در شرایطی پیشنهاد می شود که هیچ شانسی برای برآورده ساختن خواسته ها موجود نباشد یا مسائل فاقد اهمیت لازم باشند.

سبک همکاری (Collaborating): این سبک نقطه مقابل سبک اجتناب است. در این سبک افراد به دنبال پیدا کردن روشی برای تحقق اهداف خود و دیگران هستند. ویژگی مهم این سبک مشارک جویانه می باشد. این سبک زمانی پیشنهاد می شود که افراد دارای اعتماد کامل به یکدیگر باشند و یا در صدد بدست آوردن تعهد طرف مقابل تلاش می کنند.

سبک مصالحه (Compromising): این سبک بینابین رقابت و سازش قرار دارد و هدف آن یافتن راه حل های قابل قبول برای هر دو طرف می باشد که باعث تحقق نسبی هر یک از دو طرف باشد. در این سبک طرفین موافقت می کنند که از برخی از مواضع خود کوتاه بیایند و مقداری امتیاز به طرف مقابل بدهند و در قبال آن مقداری امتیاز دریافت کنند. این سبک زمانی پیشنهاد می گردد که طرفین در یک فشار زمانی قرار دارند و باید هرچه سریع تر اقدامی انجام دهند و یا اینکه اهداف دارای آنچنان اهمیتی نمی باشند که ایجاد تعارض نمایند.

دسته :  مهارت های شغلی

دیدگاه ها