پوریا پرهیزکار

منو

والد کودک بالغ حالات نفسانی تحلیل رفتار متقابل

والد کودک بالغ طبق نظریه تحلیل رفتار متقابل، سه شخصیت متمایز  درونی هر فرد می باشند، که تحت عنوان حالات نفسانی شناخته شده و تشکیل دهنده ساختار شخصیت افراد هستند. ترتیب شکل گیری این حالات نفسانی در هر فرد بدین صورت می باشد که، در ابتدا حالت کودک و پس از آن حالت والد ایجاد می شود و در نهایت حالت بالغ به دو حالت نفسانی دیگر اضافه می گردد.

بنابراین والد کودک بالغ در درون هر فرد سالمی وجود دارد، اما میزان اثر گذاری آنها متفاوت بوده که همین امر باعث ایجاد تفاوت های شخصیتی در افراد می گردد.

والد کودک بالغ سه شخصیت درونی هر فرد

طبق نظر اریک برن، بنیانگذار نظریه تحلیل رفتار متقابل، رفتارها و افکار مختلف در افراد از بخش های متفاوت شخصیت آنها سرچشمه می گیرد؛ در نتیجه می توان با آگاهی پیدا نمودن از ویژگی های هر بخش حالات نفسانی، به خوبی روشن نمود که در لایه های زیرین ارتباطات انسانی چه شرایطی در حال وقوع بوده و رفتار افراد با یکدیگر را مورد تحلیل و بررسی قرار داد.

ویژگی های حالت نفسانی کودک

این بخش از شخصیت، در ابتدای دوران کودکی در درون هر فرد شکل می گیرد، و فاقد هر گونه تدبر و منطق فکری بوده بلکه فقط شامل احساسات و لذایذ در زندگی می باشد. از جمله ویژگی های این بخش از شخصیت می توان به سرزندگی، هیجان، لجبازی، خلاقیت، کنجکاوی و دمدمی بودن اشاره نمود.

حالت نفسانی کودک در دوران کودکی پایان نمی پذیرد، بلکه تا دوران بزرگسالی در افراد متفاوت به انحاء مختلفی ادامه پیدا می نماید. زمانیکه فردی در این بخش از حالات نفسانی خود قرار دارد، تمایلی به رعایت قیود اجتماعی، قانوی و مذهبی نداشته و می خواهد هر چیزی را شخصا خود تجربه نماید بدون هیچگونه توجه به عواقب احتمالی آن.

این بخش از شخصیت دارای سرنخ های متفاوت کلامی و جسمانی می باشد که به واسطه آنها بهتر می توان پی برد که فرد در حال حاضر در حالت نفسانی کودک خود به سر می برد یا خیر. برخی از این سر نخ های کلامی آن عبارتند از:

  • کاشکی….
  • دلم می خواد
  • نمی دونم
  • می خوام
  • به من چه
  • شاید وقتیکه …..

و از جمله سرنخ های جسمانی حالت نفسانی کودک می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • خنده های بلند
  • شعف داشتن
  • جیغ کشیدن و ناله کردن
  • رجز خواندن
  • قهر کردن و لج کردن
  • سر به سر گذاشتن
  • کج خلقی نمودن

ویژگی های حالت نفسانی والد

در دوران ابتدای کودکی، باید ها و نباید های بسیاری از طرف والدین و یا جانشینان آنها به کودک تحمیل می گردد که به صورت مجموعه ای از وقایع خارجی و غیر قابل سوال در درون او مشابه دستور العمل های زندگی ثبت می گردد و در آینده بخشی از شخصیت وی را شکل می دهد.

هنگامیکه فرد بدون هیچگونه توجه به احساسات و عواطف و یا تعقل و منطق کاری را انجام می دهد و یا دیگران را مجبور به انجام اموری می نماید در واقع در بخش نفسانی والد خود قرار دارد. این بخش نیز دارای سرنخ های ویژه خود می باشد که در بیشتر سرنخ های کلامی آن از قیود مطلقی مانند: هرگز، همیشه و هیچ وقت استفاده می شود، مانند:

  • دیگه نمی تونم، جونم به لبم رسیده
  • گوش کن! همیشه هم یادت باشه
  • آخه چند دفعه بهت بگم

افرادی که بخش نفسانی والد غالبی دارند، معمولا جدی، خشک و سخت کوش بوده و بسیار محکم و قاطع سخن می گویند. آنها بسیار واقع نگر و آینده نگر بوده و کمتر به لذت طلبی در زندگی می پردازند.

امر و نهی کردن های این افراد باعث آزار اطرافیانشان شده و کمتر با دیگران منعطف برخورد می کنند، بنابر این آرامش در زندگی این دسته هیچ جای ندارد. از جمله سرنخ های جسمانی حالت نفسانی والد نیز می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • اخم و چین های پیشانی
  • نگاه ترس آور
  • سر تکان دادن و اشاره با انگشت اشاره
  • آه کشیدن و لب های در هم فشرده

ویژگی های حالت نفسانی بالغ

این بخش نمایانگر رفتار های منطقی و عاقلانه در فرد می باشد که به نوعی میان احساسات و منطق تعادل ایجاد می نماید، در واقع همانند بدنه هواپیمای که دو بال آن را دو بخش کودک و والد تشکیل داده اند. حالت نفسانی بالغ بر اساس جمع آوری و تحلیل اطلاعات فعالیت نموده و خود را با واقعیت های موجود هماهنگ و منطبق می نماید.

رفتار های مناسب و شایسته، تصمیمات منطقی و بر مبنای حقایق از سرنخ های جسمانی و ویژگی های بارز این بخش از شخصیت می باشد، همچنین استفاده از واژگانی همانند چرا؟ کجا؟ چطور؟ چقدر؟ به چه صورت؟ که همگی در جهت جستجوی اطلاعات بیشتر هستند، و یا استفاده از قیود منعطف مانند: تا حدی، احتمالا و یا کلماتی که نشان از صبر و تامل دارند؛ همگی از جمله سرنخ های کلامی حالت نفسانی بالغ محسوب می شوند.

در حقیقت نظریه تحلیل رفتار متقابل، با بیان الگوی سه گانه والد کودک بالغ  تاکید بر تقویت حالت نفسانی بالغ دارد، تا به واسطه آن فرد بتواند در زندگی خود تعادل بر قرار نموده و در کنار تلاش و سخت کوشی برای رسیدن به اهداف، از زندگی خویش نیز به خوبی لذت ببرد.

دسته :  مهارت های شخصی

دیدگاه ها